ความรู้เกี่ยวกับบัตรเลือกตั้ง และบัตรออกเสียงประชามติ

ข้าใจให้ชัดเกี่ยวกับ “บัตรเลือกตั้ง” และ “บัตรออกเสียงประชามติ”

ในการเลือกตั้งและการออกเสียงประชามติ ประชาชนผู้มีสิทธิจะได้รับบัตรลงคะแนนมากกว่าหนึ่งใบ ซึ่งแต่ละใบมีหน้าที่และวิธีการใช้ที่แตกต่างกัน หากไม่เข้าใจความแตกต่าง อาจทำให้เกิดความสับสนและส่งผลให้บัตรลงคะแนนกลายเป็นบัตรเสียโดยไม่ตั้งใจ การทำความเข้าใจลักษณะและวิธีใช้บัตรแต่ละประเภทจึงเป็นสิ่งสำคัญ เพื่อให้ทุกคะแนนเสียงถูกนับอย่างสมบูรณ์

บัตรเลือกตั้งคืออะไร ใช้เลือกใคร

บัตรเลือกตั้ง คือบัตรที่ใช้สำหรับเลือกผู้แทนของประชาชนเข้าสู่สภาผู้แทนราษฎร (สส.) บัตรเลือกตั้งใช้เพื่อแสดงเจตจำนงในการเลือก “ผู้แทน” หรือ “พรรคการเมือง” ตามรูปแบบของบัตรแต่ละใบ เพื่อให้เข้าไปทำหน้าที่แทนประชาชนในรัฐสภา ในการเลือกตั้งทั่วไป ผู้มีสิทธิจะได้รับบัตรเลือกตั้ง จำนวน 2 ใบ ได้แก่

บัตรเลือกตั้ง สส. แบบแบ่งเขตเลือกตั้ง

บัตรเลือกตั้ง สส. แบบบัญชีรายชื่อ

บัตรออกเสียงประชามติคืออะไร ใช้ตัดสินเรื่องใด

บัตรออกเสียงประชามติ คือบัตรที่ใช้แสดงความเห็นของประชาชนโดยตรง ต่อประเด็นสำคัญของประเทศที่รัฐกำหนดให้ประชาชนเป็นผู้ตัดสินใจ

การออกเสียงประชามติไม่ใช่การเลือกบุคคลหรือพรรคการเมือง แต่เป็นการตอบคำถามที่กำหนดไว้ เช่น

“เห็นชอบ” หรือ “ไม่เห็นชอบ” ต่อเรื่องใดเรื่องหนึ่ง ซึ่งผลการลงคะแนนจะสะท้อนเจตจำนงของประชาชนโดยตรง

ลักษณะบัตร สี สัญลักษณ์ และข้อความสำคัญ

เพื่อป้องกันความสับสน บัตรแต่ละประเภทจะมีลักษณะแตกต่างกันอย่างชัดเจน เช่น สีของบัตรแตกต่างกัน บัตรเลือกตั้ง สส. แบบแบ่งเขตเลือกตั้ง สีเขียว บัตรเลือกตั้ง สส. แบบบัญชีรายชื่อ สีชมพู และบัตรออกเสียงประชามติ สีเหลือง มีข้อความระบุชัดเจนว่าเป็น “บัตรเลือกตั้ง สส.แบบแบ่งเขตเลือกตั้ง” “บัตรเลือกตั้ง สส.
แบบบัญชีรายชื่อ”หรือ “บัตรออกเสียงประชามติ”

มีช่องหรือสัญลักษณ์สำหรับทำเครื่องหมายกากบาท ✖ ในบัตรแต่ละประเภท

วิธีทำเครื่องหมายที่ถูกต้อง

การทำเครื่องหมายที่ถูกต้องเป็นหัวใจสำคัญของการนับคะแนน การทำเครื่องหมายผิดวิธี แม้เพียงเล็กน้อย อาจทำให้บัตรนั้นไม่สามารถนับเป็นคะแนนได้ การทำเครื่องหมายที่ถูกต้อง คือ

ใช้เครื่องหมายกากบาท ✖ ลงในช่องที่กำหนดเพียงช่องเดียวต่อบัตร

ต้องไม่ทำเครื่องหมายอื่นเพิ่มเติมนอกเหนือจากที่กำหนด

ต้องไม่เขียนข้อความ หรือสัญลักษณ์ใด ๆ เพิ่มเติมบนบัตร

ตัวอย่างบัตรดีและบัตรเสีย

บัตรดี

ทำเครื่องหมายกากบาท ✖ ชัดเจน อยู่ในช่องที่กำหนด

ไม่มีรอยขีดเขียนหรือสัญลักษณ์อื่นเพิ่มเติม

ไม่ฉีก ขาด หรือบัตรเสียหาย

บัตรเสีย

ทำเครื่องหมายมากกว่า 1 ช่อง

ทำเครื่องหมายนอกช่องหรือไม่ชัดเจน

เขียนข้อความ สัญลักษณ์ หรือเซ็นชื่อบนบัตร

บัตรชำรุด ฉีก หรือมีรอยที่ทำให้ไม่สามารถระบุเจตนาได้

หากมีข้อสงสัย ควรสอบถามกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้งก่อนทำเครื่องหมาย เพื่อป้องกันความผิดพลาด

สรุป: เข้าใจบัตร = เสียงไม่หาย

บัตรเลือกตั้งและบัตรออกเสียงประชามติมีหน้าที่ต่างกันแต่มีเป้าหมายเดียวกัน คือการสะท้อนเจตจำนงของประชาชน การรู้จักบัตรแต่ละใบ อ่านให้ครบ และทำเครื่องหมายให้ถูกต้อง จะช่วยให้ทุกเสียงของประชาชนถูกนับอย่างสมบูรณ์